Çileğin Muhteşem Dünyası

O; yazın gelişinin en güzel habercisi, çekimine karşı konulamaz tadı ve kıpkırmızı görünümüyle sayısız hayranı olan bir meyve, hatta bazıları için meyveden de öte bir tutku… Çilek, birçok kişi için âdeta yıl boyunca yolu gözlenen bir meyvedir.

Bu yazımızda size çileğin muhteşem dünyasından bahsedecek ve bu meyvenin bilinmeyen yönlerini sizinle paylaşacağız.

Çileğin Yapısı

Gülgiller ailesine ait bir bitki olan çileğin, cinslerine göre ayrılırken kromozom sayılarına bakılmaktadır. İstisnalar dışında, çileğin yapısındaki kromozom sayısı arttıkça daha dayanıklı olur ve daha büyük olarak gelişir.

Yüzeysel köke sahip otsu bir bitki olan çileğin kökü, drenajı doğru şekilde yapılmış topraklarda yetiştirilmesi hâlinde 60-70 cm’ye kadar inebilmektedir. Sağlıklı şartlarda yetiştirilebilmesi için doğru ölçüde bir tozlanmaya ihtiyacı olan çileğin meyvesi, bu işlemden sonraki bir ay içinde olgunlaşmaktadır.

 

Nasıl Çilek Yetiştirilir?

Çilek, tohum ekme ya da saksıda yetiştirme yoluyla yetiştirilebilir. Çilek yetiştiriciliğinde, en önemli nokta, ekildikten sonra yeterli miktarda güneş alabilmesidir. Yeterli gün ışığı sağlandığı takdirde, 20-25 gün içerisinde çiçeği ve meyvesini verir, bir ay içinde ise olgunlaşır.  

Gün ışığı alamayan veya çok alan ortamlarda yetiştirilen ya da ihtiyacından daha fazla sulanan çilek bitkisi, beklenen performansta büyüyemeyecektir. Bu konudaki bir başka önemli nokta ise sulamada kullanılan suyun kireçsiz olmasına dikkat edilmesidir.

Çilek Yetiştirirken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bahar ve yaz meyvesi olan çilek, Şubat ayında ekilir ve bir süre sera ortamında tutularak, Ege ve Akdeniz bölgelerinde Mart, İstanbul ve Marmara’nın diğer bölgelerinde ise Nisan ayında fidesi dikilir.

20-25 gün sonra meyve vermeye başlayan çilek, Temmuz-Ağustos dönemine kadar meyve vermeyi sürdürür.

Saksıda yetiştirilecek çileklerde ise fide hâline gelmiş bir çilek bitkisi dikilir ve sonrasında yapılacak düzenli sulamayla yetiştirilebilir. Özellikle Nisan ayında düzenli yağış alan Ege ve Marmara Bölgelerinde bu konuda sorun yaşanmamasına rağmen, aynı dönemi biraz daha kurak geçiren Akdeniz Bölgesi ve bu bölgeye yakın iklime sahip yerlerde sulama, çileğin istenilen hızda büyümesi adına daha da önem kazanmaktadır.

Çilek saksıda yetiştirilecekse, alınan kabın büyüklüğüne göre toprakta bir çukur açılır. Fide, bu çukura sağlam bir şekilde yerleştirilir. Çukurun saksı boyunda kazılması önemlidir. Çünkü fide, saksı boyundan daha derin ya da sığ bir çukura yerleştirilirse, bu durum bitkinin büyümesini olumsuz yönde etkileyebilir. Daha sonra çilek bitkisi ilk kez sulanır ve ertesi günkü sulamaya kadar uygun ortamında bırakılır. Yine hatırlatmak gerekir ki bitkiyi yeterli gün ışığı almayan bir ortamda bırakırsanız tatsız, ham, doğru yetiştirilmemiş çileklerle karşılaşabilirsiniz. Çilek yetiştirilirken dikkat edilmesi gerekenler genel olarak bu şekilde özetlenebilir.

Çilek Nasıl Bir Toprakta Yetiştirilmelidir?

“Çilek nasıl bir toprakta yetiştirilmelidir?” sorusunun cevabını arıyorsanız, dikkat etmeniz gereken en önemli nokta; geçirgen yapılı, besin açısından zengin ve bol gübreli bir toprak kullanmanızdır. Bunun yanında çilek yetiştirilecek arazinin eğimli olması da çileğin daha kolay yetişmesini sağlayacaktır. Çilek yetiştiriciliğinde gübre kullanımı da göz ardı edilmemelidir. Özellikle de kestane ve keçi gübresi ya da bu iki gübrenin bir araya gelmesinden elde edilecek karışım, çileğin büyümesine katkı sağlamaktadır. Ayrıca çilek fideleri arasında yeterli alan bırakılması da önemlidir. Çünkü yayılarak yetişen bir bitki olan çileğin sağlıklı bir şekilde büyümesi, bu bırakılan alanlarla mümkün olacaktır.

Çilek ekimi ve dikimi yapıldıktan sonra da bakıma devam edilmesi gerekmektedir. Toprağının daima nemli olması gerekir,  aşırı ıslak ya da kuru olmamalıdır. Dengeli bir toprak yapısı için sulamanın sıcaklığın en yüksek değere ulaştığı öğle vakitlerinden ziyade, sabahın ilk saatlerinde ya da öğleden sonra yapılması tercih edilmelidir. Saksıda yetiştirilecek çileklerde, saksının delikli olmasına dikkat edilmelidir ki böylece bitkinin aşırı nemli olması önlenebilir. Bu noktalara dikkat edilerek yapılacak dengeli ve düzenli bir sulama, yaz dönemi boyunca çileğin bakım ihtiyacını karşılayacaktır.

 

Çileğin Faydaları Nelerdir?

Bahar ve yaz aylarının en sevilen meyvelerinden biri olan çilek, sağlık açısından taşıdığı yararlar bakımından da oldukça önemlidir. Hem tat hem de sağlık açısından beklentileri karşılayan az sayıdaki meyveden biri olan çileğin faydalarına gelin birlikte bakalım.

  • B, C ve K vitamini yönünden zengindir.
  • Antioksidan özelliği sebebiyle bünyeyi güçlendirir. Bunun yanında kolesterolü düşürür ve damar tıkanıklığına iyi gelir.
  • Tansiyon ve ateş düşürücü etkiye sahiptir.
  • Toksin atıcı özelliği nedeniyle zararlı maddeleri vücuttan atar ve kanı temizler.
  • Romatizma ve karaciğer kaynaklı şikayetler üzerinde olumlu bir etkisi vardır.
  • Cildi nemlendirerek cilt güzelliğine katkıda bulunur.
  • C vitamini için de son derece önemli bir kaynaktır. Bir avuç dolusu çilek yenmesi hâlinde, günlük C vitamini ihtiyacı karşılanmış olur.
  • Potasyum içeren bir antioksidan olmasının avantajıyla inme riskini azaltır.
  • Folat maddesi içerdiğinden sakinleştirici bir etkisi de bulunmaktadır. Bu nedenle depresyona karşı da savaşır.
  • Yüksek miktarda olması hâlinde kalp, beyin ve sinir hastalıkları riskini artıran bir aminoasit olan homosistein miktarını düşürür.
  • İçeriğindeki manganez sayesinde kemik gelişimini ve sağlığını korur.

Benzer Yazılar